Günlük İzler Yazılar

Rüyada Bir Çocuğun Hayatını Kurtarmak: Ekonomik Perspektiflerden Bir Bakış Hayat, sık sık seçimler yapmayı ve bu seçimlerin sonuçlarını hesaplamayı gerektirir. Ekonominin temeli de aslında budur: sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları karşılamaya çalışırken, her kararın bir fırsat maliyeti vardır. Peki, rüyada bir çocuğun hayatını kurtarmak ne anlama gelir? Bu sembolik görüntü, aslında ekonomi bağlamında ilginç bir analiz fırsatı sunuyor. Çünkü bu rüya, hem bireysel kararlar hem de toplumsal refah açısından derin anlamlar taşıyan ekonomik kavramları yansıtabilir. Rüya yorumları genellikle psikolojik, dini ya da kültürel bir bakış açısıyla yapılırken, ekonomist bir bakış açısının rüya analizine nasıl bir katkı sunabileceği konusunda daha fazla düşünmek…

Bilişsel Kaynak Nedir? Gelecekteki Dünyamızı Nasıl Şekillendirecek? Geleceğin Bilişsel Kaynakları: Yeni Bir Çağ Başlıyor Ankara’nın yoğun sokaklarında sabah trafiğiyle yüzleşirken, düşüncelerim genellikle geleceğe dair oluyor. Hızla değişen dünyada, teknoloji ve insan etkileşimi üzerine düşündükçe, kafamda “Bilişsel kaynak nedir?” sorusu sürekli yankı yapıyor. Son yıllarda teknolojiyle birlikte işler, ilişkiler ve hatta kendi kişisel gelişimimiz nasıl şekillenecek? Bu kavramı anlamaya çalışırken, hem umutlarım hem de endişelerim arasında gidip geliyorum. Bilişsel kaynak, kısaca, insanların zihinsel enerjisi ve kapasitesinin bir tür kaynağıdır. Yani düşünme, problem çözme, karar alma gibi süreçlerde harcadığımız zeka ve zamanın yönetimi. Gelecekte, bu kavramın, toplumsal yapılarımızı ve iş dünyasını nasıl…

Hamusan Kapısı Nedir? Kayseri’de her gün farklı bir sokakta yürürken, her köşe başında farklı bir anı birikiyor. Bu şehrin her taşında bir hikaye var, her evde bir hatıra saklı. Ama Hamusan Kapısı… O bambaşka bir yer. Bu yazı, Hamusan Kapısı’na gidişimle ilgili bir yolculuk, bir keşif, bir hüsranın öyküsü. Bir Çocukluk Hatırası: Heyecan ve Merak Çocukken, Kayseri’nin eski mahallelerinden birinde büyüdüm. Her şey o kadar yakın ve sıcak hissediliyordu ki, bazen kafamı kaldırıp gökyüzüne bakmak bile bir maceraydı. Annem, babam, amcalar, kuzenler… Hepsi etrafımdaydı. Bir gün annemle birlikte eski bir pazarın yanından geçerken, Hamusan Kapısı’nı gördük. O zamanlar anlamamıştım ama…

Kim Milyoner Olmak İster Çekilirse Ne Olur? Tarihsel Bir Perspektiften Giriş: Geçmişin Bugüne Işık Tutan Yansıması Geçmiş, yalnızca hatırlanması gereken bir zaman dilimi değil, aynı zamanda bugünümüzü şekillendiren bir güçtür. Her dönemin kendi dinamikleri, kendine özgü meseleleri ve idealleri vardır, ancak bu ideallerin yansıması bugüne kadar gelir ve toplumlar, kültürel ve medya evrimlerinin izlerini geçmişteki büyük olaylardan alır. Özellikle popüler kültürün önemli unsurlarından biri haline gelen televizyon programları, toplumsal yapıyı şekillendiren, toplumu yansıtan ve bazen de ona yön veren gücün birer örneğidir. Kim Milyoner Olmak İster, uzun yıllardır Türkiye’nin en popüler televizyon yarışmalarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Peki, bu yarışma…

Ketenpere Filmi Nerede Çekildi? Mekânlar, Tarihçe ve Güncel Tartışmalar Sinemaya Mekânın Anlattıklarıyla Başlamak Filmler, yalnızca hikâyeleriyle değil, mekân seçimleriyle de izleyicide anlam oluşturur. Ketenpere için de bu doğru: Filmin nerede çekildiği, anlatının toplumsal ve mekânsal dokusunu anlamak açısından önemli ipuçları verir. Bu yazıda, Ketenpere’nin çekim mekânlarını, bu seçimin tarihsel ve kültürel bağlamını ve sinema-sosyoloji açısından doğurduğu tartışmaları ele alacağım. Mekânsal Dağılım: İstanbul, Bursa ve Balıkesir Ketenpere’nin çekimlerinin büyük kısmı İstanbul’da yapılmıştır. İstanbul’un hem tarihi hem modern yapıları, filmin atmosferine renk katacak bir zemin oluşturmuş. ([Ekol TV][1]) Buna ek olarak, filmin bazı sahneleri Bursa ve Balıkesir illerinde de çekilmiştir. ([Haberler][2]) İstanbul–Bursa–Balıkesir…

İstenç Varlığı Nedir? İstenç varlığı, insanın sahip olduğu bilinçli bir güç ve irade anlamına gelir. Kısacası, kendi hayatındaki seçimlerini yapabilme ve çevresindeki dünya üzerinde etki oluşturma kapasitesidir. Psikolojide, felsefede ve sosyolojide sıkça tartışılan bir kavram olan istenç varlığı, insanların dünyayı nasıl algıladıkları, kendi hayatlarında nasıl kararlar aldıkları ve bu kararların sonuçlarına nasıl katlandıklarıyla ilgili derinlemesine bir anlayış sunar. İstenç Varlığının Küresel Perspektifi Dünyanın farklı yerlerinde istenç varlığı, kültürel, dini ve toplumsal değerlerle şekillenmiştir. Batı kültürlerinde, özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika’da bireysel özgürlük ve kendi iradesiyle karar alma, çok güçlü bir kavramdır. İnsanlar, çoğunlukla kendi hayatlarına yön verme yetisini kutsal bir…

Kavurma Hangi Ülkenin Yemeğidir? Kökeni ve Kültürel Yolculuğu Kimi lezzetler vardır ki, tek bir toprakla değil, zamanla yoğrulmuş bir tarihle kurulur. Kavurma böyle bir yemek. Sadece bir tabak et olarak değil; göçlerin, soğuk kışların, paylaşımın ve hayatta kalma direncinin de bir temsilcisidir. Peki, bu köklü yemek aslında hangi toprağın? Kavurma’nın menşei ve evrimi üzerine yaptığımız edebi‑tarihsel yolculuk şöyle: Tarihi Köken ve Anavatan: Türk Dünyası’ndan Anadolu’ya Kavurma, adı itibarıyla bir et kızartma veya kavurma tekniğini ifade eder; bu ad, eski Türkçedeki “kavurmak” fiilinden gelir. ([Vikipedi][1]) Dolayısıyla, kavurmanın kökeni yalnızca bugünkü Türkiye coğrafyası değil; daha geniş bir alan: Orta Asya’daki eski Türk…

Kareler Ortalaması Nasıl Hesaplanır? — Temelden Akademik Tartışmalara Uzanan Bir İnceleme Bir veri kümesiyle çalışırken, “ortalama” kavramı sıklıkla gündeme gelir. Ancak bazen aritmetik ortalama yeterli olmaz; veri içindeki değişkenliği ya da sapmaları göz önüne almak gerekir. İşte bu noktada devreye giren “kareler ortalaması” (mean square / quadratic mean) — bu yazıda hem nasıl hesaplandığını hem de tarihsel ve akademik arka planını, günümüzdeki tartışmalarıyla birlikte ele alacağız. Kareler Ortalaması Nedir? Tanım ve Temel Formül İstatistik ve matematik literatüründe, kareler ortalaması (mean square veya quadratic mean), bir dizi sayının karelerinin aritmetik ortalamasının karekökü alınarak elde edilen değer olarak tanımlanır. Başka bir deyişle;…

Kara Para Aklama Suçu Nedir? Kara para aklama, suçtan elde edilen gelirlerin kaynağını gizlemek, bu parayı meşru gösterilecek şekilde dönüştürmek ya da başka ülkelere aktararak iz bırakmadan sisteme sokmaktır. Örneğin; uyuşturucu, yolsuzluk, dolandırıcılık gibi suçlardan elde edilen gelirlerin; banka transferleri, paravan şirketler, taşınmaz alımı, kripto para işlemleri gibi yollarla “temizmiş gibi” görünmesi kara para aklamadır. Bu suç, ekonomik düzenin, mali sistemin ve toplumsal güvenin temellerine zarar veriyor. Bu nedenle dünyanın pek çok ülkesi gibi Türkiye de bu suçu ağır biçimde cezalandırıyor. “Kara para aklama” suçu, bir önceki suçtan elde edilen gelirin aklanmasıdır; yani her durumda öncül — yani gelir kaynağı…

Var Sesteş Anlamı Nedir? Toplumsal Cinsiyet ve Çeşitlilik Perspektifinden İnceleme Var Sesteş Anlamının Temel Tanımı Dil, insanların düşünce ve duygularını ifade etmeleri için güçlü bir araçtır. Kelimeler, bazen aynı yazılışla farklı anlamlar taşıyabilir. İşte bu fenomen, “sesteş anlam” olarak adlandırılır. Türkçede “var” kelimesi de sesteş anlam taşıyan bir örnektir. Bir taraftan var, bir şeyin mevcut olması ya da bulunması anlamına gelirken; diğer taraftan “var” kelimesi, varlık, güç ya da bir durumda bulunma anlamında da kullanılabilir. Ancak bu kelimenin toplumda nasıl farklı yorumlandığı ve farklı sosyal grupları nasıl etkilediği, çok daha derin bir konudur. Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden…